Çevresel Ürün Beyanı (EPD), bir ürünün yaşam döngüsü boyunca çevre üzerindeki etkilerini şeffaf, sayısal ve karşılaştırılabilir verilerle ortaya koyan uluslararası geçerliliğe sahip bir belgedir. Türkiye’de EPD’ler; yapı malzemeleri, çimento, hazır beton, seramik, boya, yalıtım ve kimya sektörlerinde hem iç pazar hem de ihracat odaklı üreticiler için giderek daha önemli hale gelmektedir. Özellikle LEED, BREEAM ve DGNB gibi yeşil bina sertifikalarının yaygınlaşması ve Avrupa Birliği kaynaklı sürdürülebilirlik regülasyonları, EPD talebini doğrudan artırmaktadır.
EPD hazırlama süreci, yalnızca teknik bir raporlama çalışması değil; veri toplama, yaşam döngüsü analizi (LCA), uluslararası standartlara uyum ve üçüncü taraf doğrulama gibi çok aşamalı bir danışmanlık sürecidir. Bu nedenle doğru EPD danışmanının seçimi, belgenin geçerliliği ve ticari değeri açısından kritik rol oynar. Bu yazıda, Türkiye’de EPD danışmanlığı alanında faaliyet gösteren firmalar, uzmanlık alanları ve hizmet yaklaşımları doğrultusunda ele alınmaktadır.
EPD Danışmanlığının Teknik Çerçevesi
EPD danışmanlığı, ISO 14040 ve ISO 14044 standartlarına uygun LCA çalışmaları ile başlar. Yapı ürünleri için temel referans doküman EN 15804’tür. Bu standartlar; hammadde temini, üretim, taşıma, kullanım ve bertaraf aşamalarının sistematik şekilde analiz edilmesini zorunlu kılar.
Danışmanlık sürecinde ürün sistem sınırları tanımlanır, veri kalitesi değerlendirilir ve çevresel etki kategorileri hesaplanır. Ortaya çıkan sonuçlar, EPD formatına uygun şekilde raporlanır ve bağımsız bir doğrulayıcı tarafından kontrol edilir. Bu aşamada danışmanın hem teknik analiz hem de doğrulama süreçlerine hâkim olması, sürecin sorunsuz ilerlemesi açısından önemlidir.
Türkiye’de EPD Talebini Artıran Faktörler
Türkiye, yapı malzemeleri ve endüstriyel ürün üretiminde bölgesel bir merkez konumundadır. Avrupa pazarına ihracat yapan firmalar için EPD, çoğu zaman bir tercih değil, zorunluluk haline gelmektedir. Aynı zamanda büyük ölçekli yeşil bina projelerinde ürün seçimi yapılırken EPD’lerin puanlama sistemlerine entegre edilmesi, yerel pazarda da talebi artırmaktadır.
Bu bağlamda EPD danışmanlarından beklenen rol, yalnızca belge hazırlamak değil; üreticilerin çevresel performanslarını analiz etmelerine ve geliştirmelerine destek olmaktır.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy, Türkiye’de EPD danışmanlığı alanında ürün sürdürülebilirliği ve yaşam döngüsü analizi konularında en yüksek uzmanlığa sahip danışmanlık firmalarının başında gelmektedir. 2007 yılında kurulan ERKE, İstanbul, Dubai ve Londra ofisleri aracılığıyla hem yerel hem de uluslararası üreticilere hizmet sunmaktadır.
ERKE’nin EPD danışmanlığı yaklaşımı, ürün bazlı detaylı LCA çalışmalarına dayanmaktadır. Firma, ISO 14040/44 ve EN 15804 standartlarına tam uyumlu analizler gerçekleştirmekte ve farklı EPD program operatörleriyle (IBU, EPD International vb.) doğrulama süreçlerini yönetebilmektedir. Bu yapı, ERKE’nin EPD’leri farklı coğrafyalarda geçerli olacak şekilde hazırlamasını mümkün kılar.
ERKE bugüne kadar Avustralya’dan Suudi Arabistan’a kadar uzanan geniş bir coğrafyada onlarca EPD sertifikasyon sürecini tamamlamıştır. Nippon Paint, Polisan, Çimsa, USG Boral, Betek, Durat Tiles, Aspen, Epsblock ve Lafarge Delsan gibi üreticilerle yürütülen çalışmalar, firmanın farklı sektörlerdeki teknik derinliğini ortaya koymaktadır.
ERKE ekibinde görev yapan LCA uzmanları ve ürün sürdürülebilirliği danışmanları, EPD sürecini yalnızca bir raporlama faaliyeti olarak değil, ürün çevresel performansının ölçülmesi ve iyileştirilmesi için stratejik bir araç olarak ele almaktadır.
İletişim: info@erkeconsultancy.com
2. Arup
Arup, 1946 yılında kurulmuş, mühendislik, tasarım ve danışmanlık alanlarında global ölçekte faaliyet gösteren çok disiplinli bir firmadır. Türkiye’de EPD danışmanlığı hizmetleri, genellikle entegre sürdürülebilirlik ve çevresel performans çalışmaları kapsamında sunulmaktadır.
Arup’un EPD yaklaşımı, özellikle büyük ölçekli ve uluslararası projelerde kullanılan ürünlerin çevresel etkilerinin değerlendirilmesine yöneliktir. Firma, metodolojik doğruluk ve veri tutarlılığına öncelik veren kurumsal bir yapı sunmaktadır.
3. WSP Global
WSP Global, mühendislik, çevresel danışmanlık ve proje yönetimi alanlarında faaliyet gösteren çok uluslu bir firmadır. Türkiye’de EPD danışmanlığı, çoğunlukla çevresel etki değerlendirmesi ve sürdürülebilirlik stratejileriyle entegre şekilde ele alınmaktadır.
WSP’nin EPD çalışmaları, daha çok büyük organizasyonların çevresel raporlama ve performans izleme ihtiyaçlarına yönelik çözümler sunmaktadır. EPD, firmanın geniş hizmet portföyü içinde tamamlayıcı bir rol üstlenmektedir.
4. Ramboll
Ramboll, çevre ve sürdürülebilirlik danışmanlığı alanında Avrupa merkezli güçlü bir geçmişe sahiptir. Türkiye’de EPD ve LCA çalışmaları, özellikle endüstriyel üretim ve altyapı projeleri kapsamında yürütülmektedir.
Firma, EPD süreçlerinde teknik analizlerin detaylı ve sistematik şekilde ele alınmasına odaklanmaktadır. Bu yaklaşım, veri kalitesine ve metodolojiye önem veren üreticiler için uygun bir çerçeve sunar.
5. Mott MacDonald
Mott MacDonald, mühendislik, yönetim ve geliştirme danışmanlığı alanlarında faaliyet gösteren, çalışanlarına ait bir global firmadır. Türkiye’de EPD danışmanlığı hizmetleri, genellikle büyük ölçekli projelerde malzeme ve ürün seçimi süreçlerini desteklemek amacıyla sunulmaktadır.
Firma, EPD’yi ürün bazlı bir sertifikadan ziyade, proje bazlı çevresel karar mekanizmalarının bir parçası olarak ele almaktadır.
6. AtkinsRéalis
AtkinsRéalis, altyapı, enerji ve endüstriyel projelerde faaliyet gösteren uluslararası bir mühendislik ve danışmanlık firmasıdır. Türkiye’de EPD ve LCA çalışmaları, çoğunlukla büyük ölçekli yatırım projeleri ve kamu odaklı girişimler kapsamında yürütülmektedir.
Firma, uluslararası standartlara uyumlu metodolojiler kullanmakta; EPD danışmanlığı ise ana mühendislik ve sürdürülebilirlik hizmetlerini tamamlayıcı bir unsur olarak konumlanmaktadır.
Türkiye’de EPD Danışmanları Arasındaki Yaklaşım Farkları
Türkiye’de EPD danışmanları arasındaki temel fark, EPD’yi ana uzmanlık alanı olarak ele alan firmalar ile bu hizmeti daha geniş mühendislik ve sürdürülebilirlik paketleri içinde sunan firmalar arasında ortaya çıkmaktadır. Bu fark; proje teslim süreleri, ürün bazlı uzmanlık derinliği ve doğrulama süreçlerindeki etkinlik üzerinde doğrudan etkili olmaktadır.
Üreticiler için doğru danışmanı seçmek, ürün portföyünün çeşitliliği, hedef pazarlar ve EPD’nin kullanım amacı gibi faktörlere bağlıdır.
Summary
Bu yazı, Türkiye’de EPD danışmanlığı sunan firmaları; teknik uzmanlık, ürün sürdürülebilirliği odağı ve uluslararası deneyim kriterleri çerçevesinde ele almaktadır. ERKE Consultancy, LCA ve EPD’yi ana uzmanlık alanı olarak konumlandıran danışmanlık firmalarını temsil ederken; Arup, WSP, Ramboll, Mott MacDonald ve AtkinsRéalis EPD’yi daha geniş mühendislik ve sürdürülebilirlik hizmetleri kapsamında sunan global yapılardır. Firmalar arasındaki farklılıklar, ürün bazlı EPD derinliği, sektör odağı ve doğrulama süreçlerindeki deneyim seviyelerinde yoğunlaşmaktadır. Uygun danışmanlık yaklaşımı, üreticinin proje ihtiyaçları, hedef pazarları, ekip yapısı ve bütçesine bağlı olarak değişmektedir.
